overlay

“Sessiz Katil: Karbonmonoksit (CO)”

Ülkemiz genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olan ve her yıl özellikle kış aylarında sobaların, kombilerin ve şofbenlerin yanmasıyla birlikte Ülkemizin hemen her bölgesinden çok sayıda karbonmonoksit zehirlenmesi haberleri medyaya yansımakta ve tüm sezon boyunca hemen her gün bu haberleri okumaktayız. Nice ocaklar sönmekte ve aile boyu facialar yaşanmaktadır. Yüzlerce vatandaşımız hayatını kaybetmekte, bir o kadarı da sakat kalmaktadır.

Özellikle soba dumanına bağlı karbonmonoksit zehirlenmeleri topluca ölümlere yol açmaktadır. Bir aileden çok sayıda kişi aynı anda kaybedilmektedir Alınacak tedbirlerle karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı ölümler önlenebilir ölümlerdir.

Karbonmonoksit solunduğunda kandaki oksijenin yerini almaktadır. Bunun sonucu hücreler ölmekte, oksijen açlığı ortaya çıkmaktadır. Kandaki bu oksijen açlığı anoksi olarak bilinmektedir. Bu durum; kalp, beyin gibi hayati organlara oksijen gitmesi azalmakta, bu organların zarar görmesine, işlevini yerine getirememesine neden olmaktadır. Gazın yüksek düzeyde alınması birkaç dakika içinde ölüme neden olmaktadır.

Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtileri çok ayırt edici olmayabilir.  Bu nedenle grip ve yiyecek zehirlenmeleriyle karıştırılabilmektedir. Kişiden kişiye değişen belirtiler gösterebilmesine rağmen genel bazı belirtiler şunlardır;

 -Oksijen yetersizliği nedeniyle deride kırmızılaşma

-Kısa soluk alma

-Göğüste sıkışma

-Halsizlik

-Baş ağrısı

-Baş dönmesi

-Mide bulantısı ve kusma

-Rehavet Çökmesi

-Göğüs Ağrısı

-Kaslarda halsizlik ve genel halsizlik

-Bilinç kaybı

 Ancak karbonmonoksit zehirlenmesi ile grip belirtileri arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır.  Hayatımızı korumak için bu farklılığın bilmeniz çok önemlidir. Gripten farklı olarak karbonmonoksit zehirlenmesinde ateş görülmemektedir. 

Genel bir halsizlik hissetmenize rağmen bu halsizlik gripteki gibi kaslarda ağrılı şekilde olmamaktadır. Karbonbomonoksit zehirlenmesinin belirtileri bazen görülür bazen kaybolur, bazı zamanlarda  ve yerlerde diğer zamanlara nazaran daha şiddetli olabilir.

Grip belirtileri ise hastalık geçene kadar devam eder.

Karbonmonoksit zehirlenmesinin belirtilerine karşı uyanık olmak önemlidir. Özellikle karbon içeren yakıt veya ekipmanları kullanan kişilerin çok uyanık olması gerekmektedir.
!!Eğer ailenin bütün üyelerinde benzer belirtiler görülürse, bu durum hayatidir ve acilen yardım istemek gereklidir.!!

 

Karbonmonoksit zehirlenmesinden korunmak için evin içinde ve civarında almamız gereken birçok önlem bulunmaktadır.  Ayrıca işyeri sahiplerinin işçileri korumak için alması gereken önlemlerde bulunmaktadır.

Bu önlemler;

Kullandığınız soba, ocak, gazlı ısıtıcılar, fırın, şömine gibi bütün yanmalı aletleri sertifikalı ve eğitimli profesyonellere düzenli olarak kontrol ettirin.  Düzenli olarak baca deliğini kontrol edin ve havalandırmanın yeterli olduğundan ve yanan gazın rahat bir şekilde dışarı verildiğinden emin olun,

-Evinizde ısınmak için asla gaz sobası kullanmayın,

-Dumanın hızlıca birikeceği kapalı yerlerde herhangi bir yakıtla yanan araç gereç kullanmayın.

-Oturduğunuz ve uyuduğunuz yere yüksek standartlarda CO detektörü monte ettirin. Bu detektör yüksekte veya tavanda olmalı çünkü CO hızla yükselir.

Daha ayrıntılı bilgi ve dokümanlar içintıklayınız(https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/cevresagligi-ced/ced-birimi/karbonmonoksit-zehirlenmesi.html)